Zonder uitleg heeft Meta meer dan honderd Instagramaccounts verwijderd, vooral onder de lhbti+-gemeenschap. Wie vraagt om verduidelijking, krijgt geen gehoor.
- OpenAI heeft een deal met de Amerikaanse overheid voor het gebruik van hun AI voor massa-surveillance en ‘autonomous killing’. (Ja, jouw €8/maand ChatGPT-abo draagt bij aan een autoritair regime.)
- Ring (dochter van Amazon) werkte samen met Flock en stuurde videobeelden door naar ICE.
- Windows is met hun Co-pilot overgegaan naar “opt-out” voor het versturen van je privé-data voor het trainen van AI, en doet dat nu stiekem automatisch tenzij je het uitzet. GitHub doet vanaf morgen hetzelfde.
- De Play store vraagt tegenwoordig verregaande verificatie om het gebruik van vrije appstores moeilijker te maken. Chrome ondersteunt al sinds begin vorig jaar geen adblockers meer, om zelf meer advertenties te kunnen tonen.
Als gebruiker ben je steeds meer een speelbal van Amerikaanse tech-giganten, in een wereld waarin we de VS steeds minder kunnen vertrouwen. Al onze data gaat naar de VS, en ook wanneer het op servers van Amazon of Microsoft staat binnen Europa, is dat niet veilig dankzij de Patriot Act en de Cloud Act. Met Trump aan het roer kan de beslissing om de EU af te koppelen in een oogwenk gemaakt zijn. En dan?
“If Trump flips the switch“
De gevolgen zijn gigantisch. Je mail werkt niet meer. Niet alleen versturen en ontvangen, maar ook al je oude mails die niet lokaal zijn opgeslagen– weg. Al je foto’s, en de backups in je iCloud: ook weg. Je Nest thermostaat doet het niet meer. En niet alleen jij hebt problemen: het halve land ligt plat. De NS-reisplanner en kaartautomaten zijn offline, zoals toen Azure en storing had. 81% van de Nederlandse publieke bedrijven zijn afhankelijk van Amerikaanse email (vergelijk Duitsland: 58%). Kijk eens op https://mxmap.nl/ om te zien hoeveel van de 342 Nederlands gemeentes kunnen functioneren zonder Microsoft 365 of Google Workspace. Hint: het zijn er 2. En in deze wereld dreigt DigiD verkocht te worden aan een Amerikaans bedrijf.
Is dit een reëel gevaar? Ja! Het is namelijk al eerder gebeurd. Vorig jaar heeft Trump Microsoft gedwongen toegang te blokkeren van het Internationaal Strafhof, dat daardoor digitaal onbereikbaar werd.
Als techneut ben ik al jaren bezig om niet op één paard te wedden, en zoveel mogelijk te spreiden over verschillende bedrijven. Zo gebruik ik bijvoorbeeld niet Google voor alles: mijn mail, browser, notities, cloud storage, domeinnamen, en hosting zitten overal ergens anders. En sinds kort ook steeds meer binnen Europa. Als liefhebber is dat voor mij geen probleem, ik vind het zelfs léúk om dit uit te zoeken, of om het zelf te regelen. Mijn git, foto’s en cloud storage doe ik bijvoorbeeld gewoon zelf.
Zo gepiept
Gelukkig ben je niet machteloos. Er zijn veel dingen die je kan doen om onafhankelijker zijn, en in veel gevallen is overstappen zelf eigenlijk heel makkelijk. Van alle dingen die ik de afgelopen jaren heb gedaan, heb ik er een paar op een rij gezet die makkelijk haalbaar zijn, en die meteen impact hebben:
- Een andere zoekmachine gebruiken is zo gepiept: Ecosia (Duitsland) doet niet onder voor Google Search én plant bomen.
- Firefox is een fantastische (open source!) browser mét ondersteuning voor adblockers. Importeer automatisch je bookmarks, cookies en geschiedenis en je hebt Chrome niet meer nodig.
- Met Le Chat van Mistral.ai (Frankrijk) kan je hetzelfde wat je met ChatGPT kan, maar dan zonder je schuldig te voelen.
- Codeberg (non-profit, Duitsland) doet niet onder voor GitHub, en houdt je code veilig in de EU.
- Vraag onder je vrienden eens wie er al op Signal zit ipv WhatsApp, het zijn er meer dan je denkt! Misschien zitten we allemaal wel te wachten tot onze vriendenkring overstapt.
- SimpleAnalytics (Nederland) is een simpel maar solide alternatief voor Google Analytics. Minder uitgebreid, maar GDPR-vriendelijk en voldoende voor je persoonlijke website.
- Ook wat bewerkelijk, maar wel goed: Immich, een fantastische, echt fantastische vervanging van Google Photos, en ook open source.
- Twitter is natuurlijk makkelijk vervangen door Mastodon, maar wie anno 2026 nog op Twitter zit moet zich eerst eens hartelijk schamen.
Iets meer bewerkelijk is overstappen van e-mailprovider, maar ook dat is eigenlijk zo gedaan: Tuta (Zwitserland) staat bekend om hun focus op encryptie, maar Soverin (Nederland) vind ik zelf een beter alternatief: mail- en agenda, werkt met al je domeinnamen zonder extra kosten en (in tegenstelling tot Tuta) werkt het naadloos met elk mailprogramma. Persoonlijk vind ik dit een van de meest belangrijke stappen. Je e-mail is niet alleen een communicatiemiddel, het is ook een archief van je leven, en het is een inlogsleutel voor vrijwel alle online platforms. Als je niet meer bij je email kan, kan je vaak ook niet meer in andere accounts.
DNS-instellingen (mét advertentiefilter!)
En dan de meest eenvoudige, en stiekem een hele belangrijke: je DNS-provider. Gemakkelijk over het hoofd te zien omdat het onzichtbaar in de achtergrond werkt, maar wel betrokken bij ál je internetverkeer. Alle apps op je telefoon, al het verkeer in je browser, alles loopt via DNS-servers, die domeinnamen vertalen naar IP-adressen. In veel gevallen loopt dit via servers van Google of van Cloudflare, bedrijven die daarmee ongeveer het volledige internetverkeer ter wereld in kaart kunnen brengen. Overstappen is niet alleen ontzettend makkelijk, het is ook een enorme verbetering voor je online leven. Volg de stappen op JoinDNS.eu om op je laptop en telefoon je DNS-instellingen aan te passen. Je bent klaar in 5 minuten, en dan heb je ook nog eens gratis advertenties geblokkeerd. Niet alleen in je browser, maar in alle apps op je telefoon.
Voor bedrijven
Ook voor bedrijven is deze onafhankelijkheid een enorm risico. Overstappen met je hele bedrijf naar een nieuwe clouddienst of e-mail kan een stuk ingewikkelder zijn, maar is niet onmogelijk. De aanpassingen voor DNS-instellingen of mailproviders zijn voor iedereen toepasbaar. Ook zijn er goede cloud services in Europa, zoals Hetzner. Veel overheden (Frankrijk, Duitsland) streven naar steeds meer gebruik van open source teneinde onafhankelijk te zijn, en andere landen volgen daarin. Estland gebruikt al jaren open source.
Over het overstappen van een compleet bedrijf zal ik wellicht nog eens een complete post wijden.
Vind je me nu een doemdenker? Snap ik wel. Als techneut leer je nu eenmaal om altijd te denken in backups en fallbacks. Vind je dit allemaal teveel gedoe, dan snap ik dat ook. Dat is het in sommige gevallen ook. Zelf gebruik ik ook nog steeds een Google-telefoon, heb ik een Windows PC om op te gamen, en gebruik ik nog Instagram en WhatsApp. Ik verdien zelfs mijn salaris met het maken van Android apps.
Maar, als ik nog een ding uit de VS mag halen is het deze: “don't let perfect be the enemy of good”. Het zal niet zomaar lukken om je helemaal los te trekken van Big Tech, maar dat hoeft ook niet. Zeg vandaag je ChatGPT op. Doe volgende week je DNS-instellingen. De maand erop je browser. Elke stap is er één. Als de VS en Nederland hun vriendschap opzeggen, dan heb ik in ieder geval nog mijn mail. En mijn foto's. En een werkende Linux computer.